Bugünkü Brezilya seçimleri ABD için neden bu kadar önemli?

Dünyada yönetimlerin seçimle iş başına geldiği en büyük ülkelerden biri olan Brezilya’da Pazar günü yapılacak kritik devlet başkanlığı seçimlerini ABD de çok yakından izliyor.

Washington’da Kongre’deki iki partinin üzerinde anlaştığı çok konu olmayabilir. Ama Brezilya’daki seçimlerin önemi konusunda hemfikirler.

Eski başkan Donald Trump’ın danışmanlarından Steve Bannon BBC’ye seçimin önemini “Bu 21. yüzyılın en dramatik seçimlerinden biri olacak” diye ifade ediyor.

Demokrat Parti’nin Brezilya ile yakından ilgili politikacılarından Senatör Patrick Leahy de “Brezilya demokrasisi ve ABD’nin bu ülkeyle ilişkilerinin kaderi bu seçimle belirlenecek” diyor.

Yakınlarda Brezilya’nın Portekiz’den bağımsızlığını kazanmasının 200. yıl dönümünü kutlamak için Washington’da verilen bir davette herkes bu konuyu konuşuyordu.

ABD’de bu seçime ilginin ticaretten, demokrasiye, Trump’tan iklim değişikliğine birçok sebebi var.

Son zamanlarda benzer sıkıntılarla karşılaşan ve ortak çıkarları çok olan iki ülkenin kaderleri birbiriyle yakından ilintili gibi görünüyor. Örneğin her ikisi de Covid salgınında çok ağır can kaybı yaşadı ve her iki ülke de şu anda yüzde 8’lere varan enflasyon düzeyleriyle karşı karşıya.

ABD ve Brezilya arasındaki dış ticaret hacmi -uçaktan petrol ürünlerine, demir çeliğe kadar- çok büyük. Aynı şekilde birçok tarım ürününde dünyada ilk üç arasında olan iki ülke arasında dış ticarette önemli bir rekabet de var.

2021’de Brezilya Çin’in en çok yatırım yaptığı ülke haline geldi. Bu, Washington ile Pekin arasında bir tür soğuk savaşı andıran rekabet ve etki alanı mücadelesinde ABD için büyük bir darbe demekti.

Dolayısıyla Brezilya’da iktidara şu anki Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro’nun mu yoksa eski cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın mı geleceğini ABD’nin yakından izlemesi her durumda şaşırtıcı değil. Ama bu kez farklı olan çok sayıda ABD’li yetkilinin aylardır açıkça ya da kapalı kapılar ardında bu konuyla ilgili yorumlar yapıyor olmasıydı.

Lula ve Bolsonaro
Lula ve Bolsonaro

Kentucky’deki Berea Fakültesi’nden Brezilya-ABD ilişkileri uzmanı Brezilyalı akademisyen Carlos Gustavo Poggio “Bu kez ilgi daha büyük ve bunun sebebi de demokrasideki kırılma tehdidi” diyor.

Brezilya’da son seçimin barışçı geçtiğini hatırlanan Poggio “Şu anda seçim sonuçlarına saygı gösterip göstermeyeceği konusunda açık konuşmayan ve orduyla yakın ilişki içinde bir cumhurbaşkanımız var” diye sürdürüyor.

2018’de yapılan seçimleri kazandığından bu yana Jair Bolsonaro herhangi bir kanıt göstermeksizin seçimlerde hile yapıldığı iddialarını yineleyip durdu. Brezilya 1996’dan bu yana elektronik oy yöntemini kullanıyor ve şimdiye kadar kayda geçmiş sistemli bir seçim hilesi tespit edilmiş değil.

Yakınlarda Kraliçe 2. Elizabeth’in cenaze törenine katılmak üzere İngiltere’yi ziyaret eden Bolsonaro, burada eger oyların yüzde 60’dan azını alırsa, o zaman oyların sayımından ve kazananın açıklanmasından sorumlu kurumda “anormal bir şey olmuş demektir” demişti.

Diğer yandan yapılan kamuoyu yoklamalarının hiçbirinde Bolsonaro yüzde 35’i geçemiyor ve sürekli Lula da Silva’nın yaklaşık 10 puan kadar gerisinde görünüyor.

Başka vesilelerle yaptığı açıklamalarda Bolsonaro seçim sonuçlarını kabulleneceğini söyledi ama yaptığı açıklamalar birçoklarına Donald Trump’ın son ABD başkanlık seçimlerinde Joe Biden’a yenildikten sonra gündeme getirdiği sahte seçim hilesi iddialarını hatırlatıyor.

ABD eski dışişleri bakan yardımcılarından ve 2010’ların başlarında Brezilya’da büyükelçilik yapan Thomas Shannon “Brezilya ve Amerika Birleşik Devletleri birbirine ayna tutar” diyor:

“Bu iki demokrasiden birinde olanlar diğerinde de tekrarlanır.”

YAZININ DEVAMINI KAYNAĞI BBC TÜRKÇE‘DEN OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYINIZ
https://www.bbc.com/turkce/articles/cy673p02w8eo

2636900cookie-checkBugünkü Brezilya seçimleri ABD için neden bu kadar önemli?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.