Göktürk Kitabeleri çalışmaları sürüyor

Yaklaşık 1300 yıl önce Göktürk Alfabesi kullanılarak Moğolistan’da yazılan kitabelerle, yüzlerce heykel ve şehir harabelerinin bulunduğu vadinin müzeleştirilmesi için Başbakanlık Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) tarafından başlatılan çalışmalar sürüyor.


TİKA’nın 1994’te Moğolistan’a yaptığı bir ziyaret sırasında sağlanan anlaşma ile başlatılan 15 milyon dolarlık proje kapsamında envanter, müze ve yol yapımı tamamlanan bölgede, teşhir için gün sayılıyor.


AA muhabirinin aldığı bilgilere göre, kurulduğu 1992 yılından bu yana başta Türk dilinin konuşulduğu bölgeler olmak üzere gelişme yolunda ülkelerin yardım taleplerini karşılayan TİKA, bu taleplerin yanı sıra Türk tarihinin korunmasına öncülük ediyor.


TİKA Başkanlığı’ndan bir heyetin, 1994 yılında Moğolistan’a resmi bir ziyareti sırasında Moğolistan Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı ile yaptığı anlaşma çerçevesinde, Türkiye’den kilometrelerce uzaklıktaki Moğolistan’da ilk Türk adının geçtiği Göktürk Kitabeleri’nin korunması için başlatılan çalışmalar sürüyor.


Tonyukuk (716), Köl Tigin (Kültigin) (732) ve Bilge Kağan (735) adına dikilmiş anıtların yeniden dünya kültürüne kazandırılması amaçlanan çalışmada, topografik haritalarının yapılması, konum ve planlarının bu haritalara işlenmesi, anıt külliyelerin plan, rolöve, fotogrametrik belgeleme yollarıyla şimdiki durumlarının ortaya konması büyük ölçüde tamamlanırken, bölgedeki çalışmalar sırasında Bilge Kagan’a veya bir yakınına ait olduğu düşünülen yaklaşık 4000 parça altın, gümüş, bakır, bronz ve değerli taşlardan oluşan eserler ortaya çıkarıldı.


Bu eserlerin yanı sıra, bölgede bulunan kalıntıların yapılan kayıtlarının ardından kopyalanma işlemi bitirilerek, sergiye hazır hale getirildi.


ULAŞIM YOLU İLE MÜZE BİNASI TAMAMLANDI


Türk tarihini, sanatını, gelenek ve göreneklerini, dinini, ordu teşkilatını, sosyal hayatını görmenin mümkün olduğu yazıtların sergilenebilmesi için vadide inşa edilen müze binası bitirildi. Projenin önemli ayaklarından birini oluşturan Koşosaydam Vadisi’ni en yakın yerleşim birimi olan Harhorin iline bağlayan 46 kilometrelik yol inşası tamamlandı.


 Müzede teşhir edilecek eserleri belirleme çalışmaları süren projenin bitirilmesi için gün sayılırken, proje tamamlandığında yaklaşık 280 yıl önce bulunan bin 300 yıllık Türk tarihinin önemli yapı taşları yeniden tarih sahnesindeki yerini almış olacak.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

15 − 2 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.