KANADA’DAN… Erbâin’i çıkardınız mı Mîrim?

Kanadalı’nın memleketinde huzuru mu kaçtı nedir, bilinmez ama dünyanın en güvenilir ilk 5 ülkesi arasında sayılan ve pasaportuna da büyük itibar gösterilen Kanada’dan, özellikle komşusu, kuzen abisi sayılan ABD’ye büyük göç var.

Kanada İstatistik Dairesi’nin açıklaması şaşırtıcıydı ve bilhassa Amerika’nın güney ve sıcak eyaletlerine doğru patlayan göçe dikkatleri çekti.

2022 ve ertesi yıl boyunca Kanada’dan pılıyı pırtıyı toplayıp ABD’ye taşınanların sayısı 130 bine yaklaşıyor. 

Geriye doğru son 10 yılın ortalamasına kıyasla yüzde 70 oranında bir artış olduğu istatistik değerlendirmesi yapan uzmanlarca belirtilmektedir.

Kanada’nın uzun ve bitmek bilmeyen kışlarında neredeyse eksi 40, hatta zaman zaman (-) 50 dereceleri bulan ikliminden, her ne kadar modern imkânlara sahip olunsa bile güneyin sıcak iklimine doğru eskiden de özellikle hali vakti yerinde olan yaşlı ve emekli nüfus göç eder; kışı orada çıkarır, yaza tekrar bahar havasındaki ülkesine dönerlerdi.

Bunlara Kanada’da kar kuşu anlamında ¨Snow Birds¨ deniyor; bugün de süren bir âdettir bu. 

Eski İstanbul’un deyişleri arasında Erbâin Çıkarmak denilen bir kış rehaveti dönemi vardı. Arapça bir sözcük olan erbâin, kırk demek; yaşlıların zemheri aylarında, genellikle Aralıkta başlayıp Mart sonlarına kadar süren, aslında 40 günü de geçen bir süre boyunca eve kapanmaya, kazasız belasız, buzda kayıp kalçasını kırmadan atlatılmış kış vakitlerine denirdi. 

Erbâin çıkarmak, esasında Sufi ve tekke kültüründe 40 gün kapanıp çile çekmek anlamındadır, lakin İstanbul diline böyle yerleşmişti.

Kanadalı Kar Kuşlarını hatırlayınca Erbâin Çıkarmak deyişi gelip dilime takıldı, lakin İstatistik Dairesi’nin verdiği bilgiler bundan daha farklı sosyolojik ve siyasal anlam içeriyor.

Dışarıdan, bilhassa Asya ülkelerinden göç alan, taze nüfus bulundurmaya yönelik tedbirler alan Kanada’nın bir de dünyada en çok göç veren ülkeler arasında bulunması tuhaf bir çelişki. Ülkedeki siyasal iktidardan rahatsız olan yahut yeni gelen göçmenlerden öyle ya da böyle huzursuz kalmış muhafazakâr varsıl emekliler ülkeyi terk ediyor.

Benzeri ABD’de; Trump tekrar gelirse Amerika’yı terk edip Kanada’ya gideceğiz diyen entelektüellerin sayısı bir hayli kabarık.

Kanada’dan göç edenler arasında sadece ABD değil öteki ülkelere de rağbet sürüyor: İngiltere’de, zaten Kraliyete bağlılığı nedeniyle Kanada’nın bir bakıma ebeveyeni gibi olan Birleşik Krallıkta 100 binden fazla Kanadalı yaşıyor. 

İngiliz Uluslar Topluluğuna bağlı Avustralya ve Yeni Zelanda 3.sırada: 80 bin Kanadalı, orada kangruları seyredip Haka dansı yapan yerlilerin arasında vakit geçiriyor; dünyanın bir ucu…

Avrupa’da değişik ülkelerde toplam 60 bin Kanadalı ve toplam olarak dünyanın farklı ülkelerinde yaklaşık 270 bin Kanadalı bulunmakta.

İngilizce’de kendi memleketi dışında sürekli veya geçici yaşayanlara ait, fakat bilhassa geçici yaşayanlar için adlandırılan kelime Expatriate, şimdi tam olarak Kanadalı göçmenler için kullanılabilir.

Bu kadar rakam yeter; sizi sıkmayalım! Kanadalının yurtdışına expatriat gidişi federal başkent Ottowa’yı epeyi meşgul ediyor aslında… 

Kanada vatandaşının ardında dolaşıyor; sokakta oyuna gitmiş çocuğunu, ¨Yavruuum, akşam oldu, baban da gelecek, haydi eve gel!¨ diye seslenen anne gibidir…

Dışarıda yaşayanların kendi ülkesiyle olan hukuksal ilişkisi için bütün elçilikler ve konsolosluklar seferber olmuş durumdadır. 

Kanada’nın yurttaşına sahip çıkan devlet refleksini Covid salgını sırasında gördük. Salgın patlak verip, bir minicik virüse dünya teslim olup her ülke kapanırken ve hatta havalimanlarına kilit asılırken, Başbakan Justin Trudeau’nun, ¨Eksiksiz, ne kadar ülke dışında vatandaşımız varsa hepsini, dönmek isterlerse buraya geri getireceğiz!¨ dediği unutulmaz şeydir. 

O tarihte ben İstanbul’daydım ve havalimanları kapalıyken özel olarak gelen bir jet uçağı bizleri alanda bekliyordu; o gün aprondan havalanan tek uçak CanadaAir jeti oldu, 360 yolcusuyla…

Uçağa binerken, parası hükümet tarafından karşılanan ve bizim elimizi cebimize atmadığımız 14 saatlik uçuş için mümkünse koridorda bir koltuk rica etmiştim.

Görevli kabin memuru, ¨Hocam¨ dedi, ¨Siz profesörsünüz, yerleştirme yaparken elçilik isimlerinizi ona göre verdi ve sizi business class’da uçuracağız, yeriniz orada!¨

Hayatımda ilk kez Business Class’ta uçmak da covid virüsü sayesinde oldu; yoksa nerdeeee…

 

2781440cookie-checkKANADA’DAN… Erbâin’i çıkardınız mı Mîrim?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.