 |
Sayfamı okuduğunuz için teşekkür ederim. Yazdıklarımın e-mail adresinize ulaşmasını isterseniz, ücretsiz abone olabilirsiniz.
 |
Bu yıl çöl turizmi ilanlarındaki dikkat çeken artışın nedeni, uzun süren şiddetli yağışların oluşturduğu sel. Sel derken, hızla akan ve önüne kattığını sürükleyen sellerden bahsetmiyoruz. Düz çölde nehirlerden yavaşça taşan veya yağmur suyunun birikmesiyle oluşan ve çok yavaş ilerleyen, İngiltere’nin dört katı büyüklükte bir alanı kapsayan dev su kütlesinden bahsediyoruz.
Muson yağmurlarından kaynaklanan bu taşma aslında her yıl sonbaharda belli zamanda gözlenen bir şey. Sular, Nisan’dan itibaren çukura doğru, Simpson Çölü’nü geçerek deniz seviyesinden 15 metre aşağıda olan ve kuru bir tuz gölü olan Kati Thanda–Lake Eyre’ye doğru ilerler.
Bu yılki taşkın hafızalarda kalacak
Avustralya’nın kuzeyindeki tropik bölgede iki ay önce arka arkaya doğudan ve batıdan karaya çıkan iki kasırga kısa zamanda gücünü kaybetti ve fazla zarara neden olmadı. Ama kasırga sonrası yağışlar haftalarca sürdü. Bu yağışları mevsimsel Muson yağmurları takip etti. Büyük taşkınlara neden olan su kütlesi öyle büyüktü ki, 200 bin çiftlik hayvanı çamura saplanarak ve sularda boğularak telef oldu veya kayboldu, 8 bin km çit ve 11 bin km yol zarar gördü. Queensland Department of Primary Industries’e (Temel Sektörler Bakanlığı) göre zarar daha da büyük. QDPI Müdürü Graeme Bolton, Queensland’ın çiftlik hayvanı varlığının yüzde 20’sinin (270 bin sığır, 176 bin koyun, 41 bin keçi) kaybedilmiş olabileceğinin hesaplandığını söyledi. Bakanlık şu aşamada kayıpların envanterini çıkarmaya değil, kurtarma çalışamalarına yoğunlaşmış durumda.
 |
Su kitlesinin kapladığı alan 1 milyon km²’den fazla. Türkiye’nin, 783.356 km² yüzölçümü ile dünyadaki en büyük 37. ülke olduğu göz önünde bulundurulursa, suyun kapladığı alan tahmin edilebilir.
Kati Thanda–Lake Eyre
Güney Avustralya’da çölün kuş uçmaz-kervan geçmez bir köşesinde bulunan Kati Thanda-Lake Eyre, her birkaç yılda bir doğa mucizesine şahit olur. Kuzeyde yağan Muson yağmurlarının yol açtığı sel suları, ayları alan bir süre boyunca kendisine birçok koldan oluşturduğu yataklarda ilerleyerek, sonunda Avustralya’nın deniz seviyesinden 15 metre altında, kıtanın en çukur bölgesinde kuru bir tuz gölü olan Kati Thanda-Lake Eyre’de toplanır. Suyun derinliği her üç yılda bir 1,5 metreyi bulur. Her 10 yılda bir de 4 metrelik bir derinliğe ulaşır. Su çölü baştan başa geçerek dokunduğu yerlerde hayatı da canlandırır. Kuşlar, sürüngenler, sinekler ve böcekler suyla birlikte ilerler; kızıl toprak kısa sürede bitkilerle yeşile döner.
 |
144 km boyunda, 77 km genişliğindeki kuru göl, tuzun etkisiyle pembe ve turuncu rengiyle, özellikle havadan izlenmesine doyum olmayan güzellikler sergiler. Kati Thanda-Lake Eyre son 160 yılda sadece üç kez tam kapasiyte dolmuş. Haziran ayında tam kapasiteye ulaşmasıyla dördüncü kez tam dolması bekleniyor.
Tuz gölünde yazın sıcaklık 40 dereceyi bulur. Su, havaların ısınmasıyla buharlaşıp kaybolur ve göl eski tuz çölü haline geri döner. Kışın suların gemesiyle hayat yeniden canlanır. Kışın gece hava sıcaklığı 0 dereceye kadar düşer.
Bu yazıya emoji ile tepki ver
