Kütüphaneler dibe mi vuruyor?

Christopher Caldwell nisan ayinda Financial Times’da kutuphanelerin olmeye mahkum olduklarini yazdi.. Ingiltere’deki muhafazakar yonetimin yaptigi kesintiler nedeniyle 400 kutuphanenin kapilarini kapatmak zorunda kaldigi biliniyor. Caldwell, Atlantik’in oteki yakasinda Amerikan kutuphanelerinin yuzde 15’inin son birkac aydir okurlara hizmet verdikleri saatleri sinirladigina geri kalan kutuphanelerin yasama tutubabilmek icin ozel kaynaklardan destek aradiklarina vurgu yapiyor.

Pittsburgh gozlemevinin verileri Teksas’da 2012 yilinda kutuphaneler icin ayrilan butcelerde yuzde 99’luk bir kesinti yapildigini yansitiyor.Florida’da ise yerel yonetimin senato. kutuphaneleri icin ayrilan katki payini iptal ettigi belirtiliyor. ABD’de federal yonetimlerin duzenlenen kulturel etkinlikler karsiliginda aktardigi butcelerin de silinecegi animsatiliyor. Kaliforniya’daki kutuphanelerde ise artik kulturel icerikli yan etkinlikler duzenlenmiyor.
.
ABD’deki bu karanlik tablonun icinde Pennsylvania halk kutuphanesi sira disi bir model olarak dikkat cekiyor. Devletin Pennsylvania kutuphanesi icin bu yil ayirdigi butce, 53.5 milyon dolar..

Ancak American Librararies’in verilerine dikkat edersek ABD’de 50 eyaletten 19’unun kutuphaneler icin ayrilan butceleri sinirladigi, 10 kutuphanenin butcelerinde swde , yuzde 10’u asan kesintilere gidildigi goze carpiyor. .

Financial Times kutuphanelerin bir tek gecici bir krizle karsi karsiya olmadiklarina ama varliklariyla ilgili ciddi bir krizden gectiklerine de vurgu yapiyor. Yerel yonetimlerin butceleri zararda oldugu icin ekonomik guclukler kutuphaneleri de etkiliyor.

Italya’da ozellikle kuzeyde saglam bir ic iletisim agina sahip kutuphaneler sosyal yasamda ustlendikleri rolu surdurmeye cabalasa da kaynak yetersizligi Cizme’nin kutuphanelerini de olumsuz etkiliyor. Gectigimiz yil Milano’da duzenlenen Uluslararasi Kutuphanecilik Kongresi’nde (IFLA) bu tehlike de masaya yatirilmis, bu darbogaz asilana kadar kutuphanelerin bir tek kitap okunan mekanlar degil. okurlarina her turden sergi, konser, seminer, atolye, film gosterimi vs icerikte kulturel hizmetler sunan mekanlara donusmelerine de vurgu yapilmisti. Bu tur etkinliklerden saglanan gelirlerin kutuphane butcelerine kucuk de olsa katki yapabilecegi sorgulanmisti. Kutuphanelerin ancak boyle bir islevle yollarina devam edebileceklerine dikkat cekilmisti.

Demokrasinin kendini ifade ettigi XIX. yuzyilin sonlarindaki gecis doneminde kutuphaneler onemli ir isleve sahipti. Ancak gunumuzde kitap okuyan kesimin de sayica azalmasiyla kutuphaneler, nufusun kucuk bir bolumune hizmet veriyor.

Ingiltere ve ABD’de kutuphanelere nufusun ucte biri devam ediyor. Yetiskin nufusun yuzde 58’i kutuphane kartina sahip olsa da gercekte kutuphaneye gitmiyor. Italya’daki kutuphanelerde de tablo pek farkli degil. Universite ogrencileri ve arastirmacilar bir yana Cizme’de kutuphaneye giden ucuncu bir grup ise, emekliler.

20. yuzyilin sonunda tasinabilir bilgisayar, cep telefonlari simdi IPad vs ile kendini ortaya koyan iletisim teknolojilerinin hegemonyasi karsisinda kutuphanelerin gecmis yuzyillarin kulturel birikimi ile kullanicilari arasinda kopru gorevi yaptigi donemin sona erdigini savunanlar da var..

Kutuphaneciler, kutuphanelerin toplum icin gerekli bir hizmet oldugunu animsatiyot. Bir baska gorus Smart phone, Kindle, IPad’larin caginda her an enformasyon bombardimani ile karsi karsiya kalan kullanicinin artik kutuphaneye gitme gereksinimi duymadigini one surse de, kutuphaneci Eleanor Jo Rodger’in kaleme aldigi denemede vurguladigi gibi , “Kutuphaneler reddi olanaksiz demokratik altyapilar algilanmali”,

Iletisim teknolojileri caginda vatandaslarin kutuphanelere sahip cikmasi gerekiyor. Yeni teknolojilerin en buyuk kullanicisi universite genclerinin cahil kalmamalari icin kutuphanelerin ustlendigi rolun onemini kavramak gerekli. ABD’de birkac yil once universite gencleri arasinda yapilan bir arastima genclerin internet ortaminda arastirma yapmayi bilmediklerini ortaya koydu. Arastirmaya katilan genclerden ancak yuzde 52’si dogru web sitesi adresine ulasirken, geri kalanlar sanal ortamda kayboldu. Bircok gencin Harward universitesi kutuphanesi yayinlariyla Wikipedia’da yayimlanan malzemenin niteligini ayirt edemedigi ortaya cikti. ..

Sorun vatandaslarin kutuphaneye gidip gitmemesinde degil ama vatandasa kutuphaneye gitme olanaginin verilmesinde odaklaniyor. Bilgisayarin basindan kalkarak baska okurlar, yeni kitaplar, tarihi belgelerle dolu okuma salonlarinin dunyasina karismak onemli. Bu sosyal dokunun geleneksel kaliplar icinde de olsa surdurulmesi icin kutuphanelerin yasamasi gerekli.

aslikayabal@hotmail.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.