“Nükleer enerji konusunu görüştük”

Başbakan Erdoğan, İran Cumhurbaşkanlığı Sarayında Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi tarafından resmi törenle karşılandı. Törende iki ülkenin milli marşları çalındı, Erdoğan ve Rahimi tören kıtasını selamladı.
Törenin ardından Başbakan Erdoğan ile Rahimi yaklaşık yarım saat baş başa görüştü.
Başbakan Erdoğan, Tahran’daki temaslarının ikinci durağında İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad tarafından kabul edildi.

Başbakan Erdoğan ve beraberindeki heyet, Cumhurbaşkanlığı Sarayında Ahmedinejad ile bir araya geldi.
Erdoğan, İstiklal Oteli’ne gelişinde gazetecilerin İrandaki temaslarına ilişkin soruları yanıtladı.
“Sayın Ahmedinecad ve Cumhurbaşkanı birinci yardımcısı temaslarınız hakkında bilgi verir misiniz?” soru üzerine şunları söyledi:

“İran’la, Türkiye arasındaki ilişkiler gerek siyasi, gerek ekonomik, ticari, kültürel boyutta gerekse enerji alanlarını kapsayacak şekilde bütün bunları değerlendirme fırsatımız oldu.

Teröre karşı alınacak ortak önlemler hususunu beraber değerlendirme fırsatımız oldu. Bunu ulusal bölgesel ve tabi küresel anlamda da değerlendirme fırsatımız oldu. Gerek Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Rahimi kardeşimizle gerekse Sayın Cumhurbaşkanı Ahmedinecad ile görüşmelerimizin çok çok verimli geçtiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Az önce de Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısının onurumuza verdiği yemeğe katıldık. Akşam da Ahmedinecad’ın onurumuza vereceği yemeğe katılacağız. Orada da, tabii, bazı görüşmelerimizi yemekte yapma fırsatı bulacağız.”

Erdoğan, “görüşmelerde nükleer enerji konusu gündeme geldi mi?” soruna ise şu yanıtı verdi:

“Konu gündeme geldi, görüştük. Ve bu konuda biliyorsunuz ilk Cenevre görüşmesinde İran ortaya samimi bir tablo ortaya koydu. Burada ‘ortak bir konsensüs oluşturalım, çalışalım, bu konsensüs çerçevesinde de süreci işletelim’ yaklaşımı sözkonusu. Hatta bunun zenginleştirilmesini gerek Rusya ile gerek ABD ile filan bir paylaşım içerisinde böyle bir çalışma, ortak çalışma yapılırsa, yapabilecekleri istikametinde de kendileri de zaten bu olumlu yaklaşımı da gösterdiler.

Dolayısıyla bu noktada kendilerinin bu olumlu yaklaşımına, bir olumlu yaklaşımın gelmesi süreci çok daha olumlu istikamette geliştirecektir. Bu bir nükleer enerji çalışmasıdır, barış amaçlı, insani amaçlı bir çalışmadır. Öyle zannediyorum ki karşı tarafta görünenler de bu olumlu yakalaşıma olumlu bir yaklaşım göstereceklerdir.”

Başbakan Erdoğan’ın akşam saatlerinde İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki’yi kabul etmesi bekleniyor.

ÇERÇEVE ANLAŞMASI GELİŞTİRİYORUZ

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, İran’ın, petrol ve doğal gaz kaynakları açasından zengin bir ülke olduğunu hatırlatarak, ”Buranın modeline göre çerçeve anlaşması geliştiriyoruz. İnşallah yarın bunu imzalayacağız” dedi.
Yıldız, Tahran’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’da Anayasaya göre malın devrinin söz konusu olmadığını belirterek, bu ülkenin modeline göre bir çerçeve anlaşması geliştirdiklerini bildirdi.

Bakan Yıldız, şunları söyledi:

”Güney Pars havzasında TPAO ile arama çalışması yapılacak.

Buradaki model yap-devret modeli normalde. Bu anlaşma ile buradan çıkacak doğal gazın ve yan ürünlerinin pazarlanması söz konusu olacak. Türkiye’nin pazarlama ve ticaret hakkı doğmuş olacak. Doğal gazın en az yarısı Türkiye’de ya da Türkiye üzerinden pazarlanacak. Yaklaşık 35 milyar metreküp gaz çıkarılması öngörülüyor. Al ya da öde modelinden biraz daha farklı olduğunu söyleyebiliriz.”

Bir soru üzerine Nabucco’nun gaz kaynaklarından birinin İran olabileceğini de söyleyen Bakan Yıldız, Güney Pars havzasındaki çalışmanın 4 milyar doların üzerinde bir rakama mal olabileceğini bildirdi.

”Azerbaycan ile doğalgaz konusunda görüşmelerimiz sürüyor” diyen Yıldız, bir anlaşmaya varılabileceğini umduklarını ifade etti.

ERDOĞAN TÜRK-İRAN İŞ FORUMU’NDA KONUŞTU

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ”Zor bir coğrafyada bulunuyoruz, bunun farkındayım, ama siyasi liderlere düşen zoru kolay kılmaktır. Zorun karşısında pes etmek, mağlup olmak siyasetçiye yakışmaz, yaraşmaz” dedi.
Erdoğan, ”Ekonomi risktir, siyaset risktir, ama şunu bilelim ki hayat risktir. Öyleyse Orta Doğu gibi Kafkasya gibi sorun alanlarının yanı başında yer aldığımızı unutmayalım. Bu sorun ve çatışma alanlarına rağmen Türkiye ve İran olarak bölgede bir barış ve istikrar unsuru olarak varlıklarımızı sürdürüyoruz” diye konuştu.
Başbakan Erdoğan, İran Ticaret Sanayi ve Madencilik Odası’nda düzenlenen Türk-İran İş Forumu’nda iş adamlarına hitap etti.

Türkiye ile İran’ın dünyanın en eski sınırlarını paylaştıklarını hatırlatan Erdoğan, şunları söyledi:

”1639 yılında iki ülke arasında Kasr-ı Şirin antlaşması imzalandı. O tarihten itibaren de çok şükür aramızda ciddi bir sorun yaşanmadı. Türkiye ile İran arasındaki sınır sembolik olmanın ötesine geçmemiş, iki ülkeyi ayıran değil birleştiren bir etki yapmıştır. Türkiye ile İran’ın tarihi, bir çok noktada ortaklıklar arz ediyor. Bizler tarih boyunca bir ve beraber yaşamış, barış içinde yaşamış, ortak bir kültürü inşa etmiş halklarız. Birlikteliğimiz günlük adetlerimizden dilimize, inançlarımızdan kültürümüze kadar her alana sirayet etmiş durumda.”

ORTAK PARAYA GEÇİŞ

Ortak paraya geçiş noktasındaki adımın önemli olduğuna işaret eden Başbakan Erdoğan, şöyle devam etti:

“Biz bunun yasasını düzenledik ve çıkardık, Meclisimizden geçti bu, Merkez Bankasıyla ilgili yasal düzenlemeyi yaparken bu haloldu, İran’da da hallolduğuna göre ne duruyoruz? O zaman adımı bununla birlikte atalım. Türk lirası Ruble, bitti, Riyal bitti. Bununla beraber bu işi yapalım. Rusya Federasyonuyla da aynı çalışmalarımız var. Çünkü bu kur farklarından kaybettiğimizi neyle ödeyeceğiz, ne lüzumu var, niye tedbirini alıp… Madem ticaret yapıyoruz, madem menfaat meselesi bu, o zaman biz bu menfaatimizi başkalarına niye kaptırılım. menfaatimizi düşünmek durumundayız, ‘bu adımı attık’ diyeceğiz olay budur. Bunu da samimi bir serzenişim olarak söyleyeceğim.

SORUNLARIN ÇÖZÜMÜNE HEPİMİZ KATKI VERMELİYİZ

”Zor bir coğrafyada bulunuyoruz, bunun farkındayım. Ama siyasi liderlere düşen zoru kolay kılmaktır” diyen Başbakan Erdoğan, şöyle devam etti:

”Zorun karşısında pes etmek, mağlup olmak siyasetçiye yakışmaz, yaraşmaz. Ekonomi risktir, siyaset risktir, ama şunu bilelim ki hayat risktir. Öyleyse Orta Doğu gibi Kafkasya gibi sorun alanlarının yanı başında yer aldığımızı unutmayalım. Bu sorun ve çatışma alanlarına rağmen Türkiye ve İran olarak bölgede bir barış ve istikrar unsuru olarak varlıklarımızı sürdürüyoruz. Açıkçası tüm bir bölgenin de ülkelerimiz gibi refaha, huzura, istikrar ve güven zeminine kavuşması için birlikte yapabileceğimiz girişimler olduğuna inanıyorum. Filistin’den alınız, Lübnan, Ürdün, Suriye, Irak, İran, Türkiye, Afganistan ve Pakistan bu bölgenin hiç bir yerini bizler ihmal edemeyiz.

Başbakan Erdoğan’ın konuşmasında öne çıkan başlıklar şöyle:

-“Türk yatırımcılarının iran’a giderek artan bir eğilimi var”
-“Firmalarımızı İran’a yatırım yapmaları konusunda teşvik etmeye devam edeceğiz ancak bazı sıkıntılar yaşanıyor”
-“Bu sıkıntıları aşmada, bizlere biraz destek olunursa, iş adamlarımız, inanıyorum ki, ardı ardına İran’a gelip, burada yatırım yapmaya devam edeceklerdir”
-“Karayolu taşımacılığı yapan firmalar, İran’ın uyguladığı fiyat farkı nedeniyle çok ciddi sıkıntılar içindedir”
-“İran’ın inanç ve kültür turizmi noktasında çok önemli destinasyonları var ama bunlar ne yazık ki şu anda ne kadar ‘dünyaya açığız’ derseniz deyin, eğer bunun ambalajı iyi yapılmıyor, dünyaya tanıtımı iyi yapılamıyorsa, kimse bundan haberdar olamaz, kimse kolay kolay gelemez”
“Bugün Şirazlı,Ttebrizli bir tüccarın yatırımcının, iş adamının derdi, sıkıntısı neyse, Vanlı, Erzurumlu, İzmirli bir tüccarın, yatırımcının, iş adamının gündemi de üç aşağı beş yukarı aynıdır”
-“Birbirlerini bu kadar iyi tanıyan iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin daha da fazlasıyla gelişmesi, bölgemizin istikrar ve refahına önemli oranda bir katkı sağlayacaktır”

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.